آزمایش آنتی بادی بتا ۲ گلیکوپروتئین | که با عنوان ۲ Glycoprotein| β Anti – که با ANTI-β۲GP| شناخته می شود ، یکی از مهم ترین تست های ایمونولوژی در بررسی اختلالات انعقادی و بیماری های خودایمنی است. این تست به ویژه در تشخیص و پایش سندروم آنتی فسسفولیپید (APS) کاربرد فراوانی دارد. است. این آزمایش به صورت تخصصی در آزمایشگاه های تشخیص طبی ، ایمونولوژی و پاتولوژی انجام می شود و نقش کلیدی در ارزیابی بیماران مبتلا به ترومبوزهای غیرقابل توضیح ، سقط های مکرر و اختلالات خود ایمنی دارد.
بتا ۲ گلیکوپروتئین | چیست؟
بتا ۲ گلیکوپروتئین | ( ۲GP|β ) یک پروتئین پلاسمایی است که در خون گردش می کند. این پروتئین به فسفولیپیدهای موجود در سطح سلول ها متصل می شود و در تنظیم فرآیند انعقاد خون نقش دارد. به طور طبیعی از تشکیل لخته های غیر ضروری جلوگیری می کند. اما زمانی که سیستم ایمنی بدن علیه این پروتئین آنتی بادی تولیدکند، تعادل انعقادی مختل شده و احتمال تشکیل لخته های غیر طبیعی افزایش می یابد.
آنتی بادی بتا ۲ گلیکوپروتئین
آنتی بادی بتا ۲ گلیکو پروتئین نوعی اتو آنتی بادی است. یعنی آنتی بادی ای که بدن به اشتباه علیه یکی از اجزای خود تولید می کند. این آنتی بادی علیه β۲GP| ساخته می شود و با اتصال به آن ، می تواند فرایند های انعقادی را تحریک کند. این آنتی بادی ها در سه کلاس اصلی،IgG ،Ig M و IgA اندازه گیری می شوند. از نظر بالینی IgG اهمیت بیشتری دارد و بیشترین ارتباط را با عوارض ترومبوتیک نشان می دهد.
وجود این آنتی بادی ها به ویژه در تشخیص سندروم آنتی فسفولیپید اهمیت دارد . سندرومی که با ترومبوزهای شریانی و وریدی و عوارض بارداری مشخص می شود و ممکن است به صورت اولیه یا همراه بیماری هایی مانند لوپوس دیده شود.
ارتباط با سندروم آنتی فسفولیپید
مهم ترین کاربرد این آزمایش در تشخیص سندروم آنتی فسفولیپید است. این سندروم یک بیماری خود ایمنی است که با ویژگی های زیر شناخته می شود :
- لخته شدن غیر طبیعی خون در وریدها یا شریان ها
- سقط های مکرر
- عوارض بارداری
- کاهش پلاکت خون
وجود آنتی بادی ضد β۲GP| یکی از معیارهای آزمایشگاهی اصلی برای تشخیص این سندروم محسوب می شود.
چه افرادی باید این آزمایش را انجام دهند؟
پزشک ممکن است در شرایط زیر آزمایش آنتی بادی ۲ گلیکو پروتئین را درخواست کند:
- سابقه ترومبوز وریدی ( DVT ) در سنین پایین
- آمبولی ریوی بدون علامت مشخص
- سقط مکرر یا مرگ داخل رحمی جنین
- نتایج مثبت در آزمایش های دیگر آنتی فسفولیپید
- بیماران مبتلا به بیماری های خود ایمنی مانند Systemic Lupus Erythematosus
نحوه انجام آزمایش
این آزمایش با نمونه خون وریدی انجام می شود و معمولا نیاز به ناشتایی ندارد مگر این که همراه با آزمایش های دیگر درخواست شده باشد.
روش آزمایشگاهی
رایج ترین روش اندازه گیری آنتی بادی بتا ۲ گلیکو پروتئین | ، تکنیک ELISA است که به دلیل حساسیت و ویژگی بالا ، قابلیت تفکیک کلاس های IgG و IgM و امکان کمی سازی دقیق ، یکی از بهترین روش هاست.
در این روش:
- Β۲GP| به سطح پلیت متصل می شود.
- سرم بیمار اضافه می شود.
- در صورت وجود آنتی بادی اتصال رخ می دهد.
- با افزودن کونژوگه آنزیمی و سوبسترا ، واکنش رنگی ایجاد می شود.
- شدت رنگ با دستگاه خوانده شده و مقدار آنتی بادی تعیین می شود.
- نتیجه آزمایش معمولا به صورت واحدهای استاندارد ( MPL ، GPLو APL ) گزارش می شود.
تفسیر نتایج آزمایش
اگر سطح آنتی بادی پایین تر از حد مرجع باشد ، نتیجه منفی محسوب می شود (کمتر از ۲۰ ) این حالت معمولا نشان دهنده عدم وجود سندروم آنتی فسفولیپید است ، اما تفسیر نهایی باید بر اساس علائم بالینی انجام شود.
در صورت مثبت بودن ، نکات زیر اهمیت دارد:
- کلاس آنتی بادی ( IGg ) مهم تر است.
- میزان افزایش ( کم ، متوسط ، بالا )
- تکرار آزمایش پس از ۱۲ هفته ( برای تایید پایدار بودن )
طبق معیارهای تشخیصی ، مثبت بودن باید در دو نوبت با فاصله حداقل ۱۲ هفته تایید شود تا از مثبت کاذب ناشی از عفونت های گذرا جلوگیری شود.
مثبت کاذب
گاهی افزایش موقتی این آنتی بادی در شرایطی مانند عفونت های ویروسی ، برخی داروها و التهاب های حاد دیده می شود . به همین دلیل تکرار آزمایش اهمیت زیادی دارد.
اهمیت بالینی آنتی بادی بتا ۲ گلیکوپروتئین
وجود این آنتی بادی می تواند باعث موارد زیر شود:
- فعال شدن سلول های اندوتلیال
- تحریک پلاکت ها
- افزایش تولید فاکتورهای انعقادی
- مهار مسیرهای ضدانعقادی طبیعی
- آسیب به عروق جفت در بارداری و در نتیجه اختلال در خون رسانی
تفاوت با سایر آنتی بادی های آنتی فسفولیپید
در بررسی سندروم آنتی فسفولیپید ، سه تست اصلی انجام می شود:
- Lupus Anticoagulant
- Anti-Cardiolipin
- ANTI-β۲Glycoprotein|
وجود هم زمان بیش از یک آنتی بادی خطر ترومبوز را به طور فابل توجهی افزایش می دهد.
درمان
در صورت تشخیص سندروم آنتی فسفولیپید ، درمان با توجه به شرایط بیمار ، سابقه لخته شدن و در صورت بارداری ، به وضعیت بارداری بستگی دارد و شامل داروهای زیر می باشد:
- داروهای ضد انعقاد مانند وارفارین
- هپارین در دوران بارداری
- آسپرین با دوز پایین
نکات مهم برای بیماران
- مثبت بودن آزمایش به تنهایی به معنی بیماری قطعی نیست.
- تفسیر نتیجه باید توسط پزشک متخصص انجام شود.
- در صورت سابقه سقط مکرر ، انجام این تست اهمیت زیادی دارد.
- قطع خودسرانه داروهای ضد انعقاد می تواند خطرناک باشد.
جمع بندی
آنتی بادی بتا ۲ گلیکوپروتئین یک مارکر مهم در بررسی اختلالات انعقادی و بیماری های خود ایمنی است. این آزمایش نقش اساسی در تشخیص سندروم آنتی فسفولیپید دارد و به ویژه در بیماران با سابقه ترومبوز یا سقط مکرر کاربرد فراوانی دارد.
تشخیص به موقع این آنتی بادی می تواند از بروز عوارض جدی مانند آمبولی ، سکته مغزی و مشکلات بارداری پیشگیری کند. انجام آزمایش در یک آزمایشگاه معتبر و تفسیر تخصصی نتایج، گام مهمی در مدیریت صحیح این اختلال ایمنی می باشد.
بدون دیدگاه