کولپوسکوپی یک معاینه پزشکی دقیق است که برای بررسی دهانه رحم (سرویکس) انجام می شود. در این روش، پزشک با استفاده از ابزاری خاص که نواحی مورد نظر را بزرگ نمایی می کند، به بررسی دهانه رحم می پردازد. این ابزار گاهی برای بررسی واژن و وولوو (ناحیه تناسلی خارجی) نیز استفاده می شود. اگر نتیجه آزمایش پاپ اسمیر نشانه ای از ناهنجاری یا مشکل غیرطبیعی و یا تست HPV باشد، پزشک ممکن است انجام کولپوسکوپی را توصیه کند. در طول معاینه، اگر نواحی مشکوکی مشاهده شود، پزشک ممکن است نمونه ای از بافت آن ناحیه را برای آزمایش های دقیق تر بردارد. احساس اضطراب پیش از کولپوسکوپی کاملاً طبیعی است، اما آشنایی با روند انجام این معاینه می تواند به شما کمک کند تا با آرامش و اطمینان بیشتری آن را پشت سر بگذارید. با مجله عماد همراه باشید.
چه زمانی باید به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنیم؟
همانطور که گفته شد، پزشک معمولاً زمانی کولپوسکوپی را توصیه می کند که نتایج آزمایش پاپ اسمیر یا معاینه لگنی و تست HPV نشانه هایی از موارد غیرطبیعی و مشکوک را نشان دهند. بنابراین، کولپوسکوپی نقش بسیار مهمی در تشخیص زودهنگام بیماری ها و اختلالات مختلف نواحی تناسلی زنان دارد؛ از جمله سرطان دهانه رحم، سرطان واژن و سرطان وولوو. این معاینه به پزشک کمک می کند تا نواحی مشکوک را با دقت بیشتری بررسی کرده و در صورت نیاز، اقدامات درمانی لازم را انجام دهد. به طور کل، کولپوسکوپی می تواند در تشخیص موارد زیر مفید باشد:
- زگیل های تناسلی
- التهاب دهانه رحم (سرویسیت)
- رشدهای غیرسرطانی در دهانه رحم مانند پولیپ ها
- تغییرات پیش سرطانی در بافت دهانه رحم
- تغییرات پیش سرطانی در بافت واژن
- تغییرات پیش سرطانی در ناحیه وولوو (ناحیه تناسلی خارجی)
- سرطان دهانه رحم (سرطان سرویکس)
- سرطان واژن
- سرطان وولوو (ناحیه تناسلی خارجی)
چگونه کولپوسکوپی انجام می شود؟
در طول کولپوسکوپی، از یک ابزار بزرگ نمایی خاص به نام کولپوسکوپ برای بررسی دهانه رحم، واژن و وولوو به منظور شناسایی ناهنجاری های محتمل از ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV استفاده می شود.
مراحل انجام کولپوسکوپی
کولپوسکوپی معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می کشد و در مطب پزشک بدون نیاز به بیهوشی انجام می شود. در این آزمایش، شما روی یک تخت مخصوص دراز می کشید و پاهایتان در جایگاه های مخصوص قرار می گیرند. این حالت مشابه معاینه لگنی یا پاپ اسمیر است.
قرار دادن اسپکولوم
پزشک یک اسپکولوم فلزی یا پلاستیکی را در واژن شما وارد می کند. این کار باعث باز شدن دیواره های واژن می شود تا پزشک بتواند به راحتی دهانه رحم را مشاهده کند.
استفاده از کولپوسکوپ
سپس پزشک کولپوسکوپ را چند سانتی متر از ناحیه تناسلی خارجی (وولوو) قرار می دهد. این دستگاه از طریق لنز خود، به پزشک این امکان را می دهد که به دقت دهانه رحم و واژن را بررسی کند.
چه زمانی ممکن است بیوپسی انجام شود؟
اگر پزشک در حین کولپوسکوپی نواحی مشکوک به بیماری یا تغییرات سلولی غیرطبیعی که مخصوصا ناشی از ویروس HPV مشاهده کند، نمونه ای از بافت آن ناحیه را برای آزمایش های دقیق تر برمی دارد. این نمونه برداری که به آن بیوپسی گفته می شود، به تشخیص بهتر بیماری کمک می کند و به خصوص در صورت احتمال وجود بیماری هایی مانند سرطان دهانه رحم یا سرطان واژن اهمیت ویژه ای دارد. روش بیوپسی بسته به محل نمونه برداری متفاوت است و معمولاً پزشک از ابزارهای دقیق برای برداشت نمونه استفاده می کند.
بیوپسی گردن رحم
بیوپسی گردن رحم که در طول کولپوسکوپی انجام می شود، معمولاً بدون درد است، اما ممکن است در برخی افراد باعث ناراحتی، درد خفیف یا خونریزی جزئی شود. پزشک ممکن است ۳۰ دقیقه قبل از انجام بیوپسی، مصرف مسکن ملایم را توصیه کند.
بیوپسی واژن
بیشتر نواحی واژن حساسیت کمی دارند و معمولاً در حین بیوپسی درد احساس نمی شود. اما بیوپسی از ناحیه پایین واژن یا وولوو ممکن است باعث درد یا ناراحتی شود. در این موارد، پزشک ممکن است پیش از نمونه برداری، از بی حس کننده موضعی استفاده کند.
خطرات کولپوسکوپی چیست؟
کولپوسکوپی یک روش ایمن و رایج است که خطرات آن بسیار کم است. با این حال، در موارد نادر ممکن است پس از بیوپسی (نمونه برداری بافت) مشکلاتی مانند خونریزی شدید، عفونت یا درد لگنی رخ دهد. پس از پایان کولپوسکوپی، پزشک ممکن است پانسمان مایع روی دهانه رحم قرار دهد تا خونریزی کنترل شود. همچنین، چند روز بعد ممکن است ترشحات قهوه ای یا قهوه ای مایل به قرمز از واژن مشاهده کنید که معمولاً به مرور و ظرف چند روز از بین می رود.
اگر هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:
- خونریزی واژنی به مدت بیش از هفت روز
- درد شدید شکم که با مسکن ها کاهش نمی یابد
- ترشحات واژنی بدبو، زیاد و زرد رنگ
احتمال اشتباه در نتایج کولپوسکوپی بسیار کم است، اما گاهی سلول های غیرطبیعی ممکن است حتی پس از درمان کامل دوباره بازگردند. به همین دلیل، پزشکان توصیه می کنند آزمایش های منظم و تست پاپ اسمیر برای اطمینان از سلامت دهانه رحم و واژن انجام شود.
چگونه خود را برای آزمایش کولپوسکوپی آماده کنیم؟
پزشک ممکن است پیش از انجام کولپوسکوپی موارد زیر را به شما توصیه کند:
- از برنامه ریزی برای انجام کولپوسکوپی در زمان قاعدگی یا درست قبل از آن خودداری کنید.
- از داشتن رابطه جنسی در ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از معاینه پرهیز کنید.
- استفاده از تامپون و داروهای واژنی را چند روز قبل از کولپوسکوپی متوقف کنید.
- قبل از مراجعه به پزشک می توانید از مسکن هایی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن استفاده کنید تا در حین انجام معاینه راحت تر باشید.
- از مصرف داروهای واژنی دو روز قبل از کولپوسکوپی پرهیز کنید.
بهترین زمان برای انجام کولپوسکوپی:
معمولاً بهترین زمان برای کولپوسکوپی، بین روزهای ۷ تا ۱۰ سیکل قاعدگی است؛ یعنی چند روز بعد از پایان قاعدگی و قبل از شروع تخمک گذاری. در این بازه، دهانه رحم بهترین شرایط را برای بررسی دارد و احتمال خونریزی کمتر است.
مقابله با استرس و اضطراب قبل از کولپوسکوپی
کولپوسکوپی ممکن است برای برخی زنان با اضطراب و نگرانی همراه باشد، اما آگاهی از روند انجام آن می تواند به کاهش این استرس کمک کند. همچنین رعایت نکات زیر به شما کمک می کند تا با آرامش بیشتری به این معاینه پزشکی نزدیک شوید:
- پیش از ملاقات با پزشک، یک لیست از سوالات و نگرانی های خود درباره کولپوسکوپی تهیه کنید و آن ها را به طور دقیق مطرح نمایید.
- پیش از مراجعه به پزشک، روده ها و مثانه خود را تخلیه کنید تا در طول انجام کولپوسکوپی احساس راحتی بیشتری داشته باشید.
- در صورت تمایل و با مشورت پزشک، می توانید پیش از اقدام از مسکن های بدون نسخه مانند پاراستامول یا ایبوپروفن استفاده کنید.
- فعالیت هایی مانند مدیتیشن، یوگا یا ورزش های آرام بخش را برای کاهش استرس تمرین کنید.
- بسیاری از زنان هنگام کولپوسکوپی با گوش دادن به موسیقی آرامش بیشتری پیدا می کنند؛ از پزشک بپرسید آیا می توانید در طول معاینه موسیقی گوش دهید تا اضطراب و نگرانی شما کاهش یابد.
- اگر احساس اضطراب و نگرانی دارید، حتماً این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید؛ زیرا اضطراب می تواند باعث افزایش درد و ناراحتی در طول معاینه شود.
چه اتفاقی پس از کولپوسکوپی می افتد؟
اگر در طول کولپوسکوپی بیوپسی انجام نشده باشد، معمولاً پس از معاینه هیچ محدودیتی در فعالیت های روزانه نخواهید داشت. ممکن است تنها کمی لکه بینی یا خونریزی بسیار سبک را تجربه کنید. اگر بیوپسی انجام شده باشد، ممکن است برخی علائم خفیف که در ذیل به اختصار آورده شده را تجربه کنید، که این علائم طبیعی هستند و معمولاً به مرور برطرف می شوند. این علائم شامل:
- ترشحات واژنی تیره رنگ (به مدت ۳ تا ۴ روز)
- درد خفیف در ناحیه شکم یا لگن
- خونریزی سبک تا حدود یک هفته
مراقبت های پس از کولپوسکوپی (در صورت بیوپسی):
- از استفاده از تامپون، کرم های واژنی یا محصولات بهداشتی معطر برای چند روز خودداری کنید.
- از برقراری رابطه جنسی به مدت حدود یک هفته پرهیز کنید.
- در صورت نگرانی یا بروز علائم غیرعادی، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید.
نتایج کولپوسکوپی چگونه تفسیر می شوند؟
پس از انجام کولپوسکوپی، حتماً از پزشک خود بپرسید که چه زمانی می توانید نتایج را دریافت کنید. این نتایج نشان می دهند که آیا نیاز به انجام آزمایش های بیشتر وجود دارد یا خیر. به طور مثال، اگر بیوپسی انجام شده باشد، نتایج بیوپسی به تشخیص سلول های غیرطبیعی در واژن، وولوو یا دهانه رحم کمک می کند. بسته به نتیجه، پزشک ممکن است آزمایشات بیشتری را توصیه کند.
در صورتی که نتایج بیوپسی نشان دهنده وجود سلول های پیش سرطانی یا سرطانی باشد، ممکن است نیاز به درمان های خاصی باشد. از جمله درمان های معمول می توان به موارد زیر اشاره کرد:
کرایوتراپی
استفاده از گاز مایع برای یخ زدن و از بین بردن سلول های غیرطبیعی در واژن یا دهانه رحم
روش لیزر الکتریکی حلقوی
حذف سلول های غیرطبیعی با استفاده از یک حلقه فلزی که جریان الکتریکی نیز دارد
نتیجه گیری:
کولپوسکوپی یک آزمایش ساده و مؤثر است که به پزشکان کمک می کند تا از سلامت دهانه رحم و سایر نواحی تناسلی زنان اطمینان حاصل کنند. اگر پزشک این آزمایش را توصیه کرده است، بدانید که این روش برای شناسایی مشکلات احتمالی بسیار مفید است و به طور معمول نیاز به بی هوشی ندارد. با این حال، آگاهی از روند کولپوسکوپی می تواند به شما در کاهش اضطراب کمک کند و این تجربه را برای شما راحت تر کند.
بدون دیدگاه