بیماری های التهابی

التهاب یکی از پاسخ‌های حیاتی و حفاظتی سیستم ایمنی بدن به آسیب‌ها و عفونت‌ها یا عوامل محرک است. در واقع سیستم ایمنی واکنش هایی را به صورت هماهنگ شده از خود نشان می دهد که هدف آن ها محافظت از بدن، پاکسازی عامل آسیب زا و شروع فرایند ترمیم می باشد. واکنش التهابی همزمان با ورود یک محرک مضر در بدن ایجاد می شود. دراین مرحله مواد شیمیایی مانند هیستامین، پروستاگلاندین و سیتوکاین آزاد می شود.این مواد باعث گشاد شدن رگ ها می شوند تا خون بیشتری به محل آسیب برسد که نتیجه آن قرمزی و  گرم شدن ناحیه آسیب دیده است.

**** نمونه گیری آزمایش در منزل به صورت  رایگان **** کلیک کنید…

همچنین با فعال شدن پروتیین های ایمنی و گیرنده های درد تورم و درد نیز به وجود می آید و در آخر نیز به وسیله گلبول های سفید خون میکروب ها کشته می شوند و با پاکسازی بافت ، روند ترمیم آغاز می شود. در واقع التهاب به طور مستقیم به حفظ سلامتی و بهبودی بدن کمک می‌کند با این حال التهاب همیشه به نفع بدن نیست و در برخی موارد می‌تواند به بیماری‌های مزمن و مشکلات جدی‌تر منجر می‌شود.

التهاب درپزشکی

التهاب در پزشکی به معنی واکنش طبیعی ، بیولوژیک و حفاظتی سیستم ایمنی بد ن به آسیب، عفونت و یا تحریک می باشد. شناخت علت التهاب برای درمان مناسب  بسیار ضروری است. داروهای شیمیایی نظیر داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مثل آسپرین و ناپروکسن التهاب را کاهش می‌دهند ولی با توجه به عوارض متعددی که ایجاد می‌کنند برای درمان التهاب مزمن توصیه نمی‌شوند.

داروهای گیاهی و مکمل‌های دارویی گیاهی نظیر روغن ماهی ، اسیدهای چرب حاوی امگا ۳ ، زنجبیل، سیر، زردچوبه و …  دارای خاصیت ضد التهابی زیادی می‌باشند.لازم به ذکر است ورزش منظم ، خواب کافی و کاهش استرس برای رفع التهاب بسیار موثر است.

علایم التهاب

هدف از التهاب، حذف عامل آسیب رسان و محدود کردن گسترش آسیب ، دفاع از بدن و آغاز روند ترمیم در بافت ها است.  به طور کلی التهاب می تواند به دو صورت حاد یا مزمن باشد و هر کدام علایم متفاوتی دارد. التهاب حاد ، پاسخ سریع بدن به آسیب ، عفونت و یا محرک های خارجی است و معمولا طی چند روز فروکش می کند اما التهاب مزمن پایدار و طولانی مدت است و ممکن است ماه ها یا سال ها ادامه داشته باشد.

التهاب حاد

در این نوع التهاب سیستم ایمنی بدن بلافاصله به محرک آلرژی زا پاسخ می دهد و معمولا به صورت علایم کلاسیک( در یک نقطه از بدن) و سیستمیک( کل بدن) مشخص می شود که به اختصار توضیح داده می شود.

علایم کلاسیک التهاب حاد

علایم کلاسیک التهاب حاد شامل پنج علامت معروف است که از گذشته تا کنون برای تشخیص التهاب کاربرد داشته است. و شامل قرمزی، افزایش حرارت موضعی، تورم ، درد و کاهش عملکرد می شود.

قرمزی ( اریتما) به علت افزایش جریان خون در ناحیه ملتهب صورت می گیرد و از گشاد شدن رگ ها ایجاد می شود.

اافزایش حرارت موضعی  ( گرمی ) به دلیل افزایش جریان خون گرم از مرکز بدن به محل التهاب است.

تورم ( ادم)  به دلیل جمع شدن  پروتیین ها و  مایعات التهابی در بافت و خروج مایع از رگ ها اتفاق می افتد.

کاهش عملکرد ، ناتوانی نسبی حرکتی در عضو آسیب دیده بعد از تورم و درد به وجود می آید.

علایم سیستمیک التهاب حاد

در مواقعی التهاب محدود به یک ناحیه نیست و کل بدن را تحت تاثیر قرار می دهد و با علایمی مانند تب ، کاهش اشتها ، خستگی شدید ، افزایش ضربان قلب و افزایش گلبول های سفید خون همراه است.

تب ، برای مقابله با عوامل بیملری زا دمای بدن بالا رفته و سیتوکاین های مانند IL-1  و TNF-α  ترشح می شوند.

خستگی شدید و کسالت ، به دلیل فعالیت سیستم ایمنی ، انرژی بدن کاهش می یابد.

کاهش اشتها ، یک سری از سیتوکاین ها بر مرکز اشتها در مغز اثر گذاشته و موجب کاهش اشتها می شوند.

افزایش ضربان قلب ،  به دلیل تب یا پاسخ سیستم عصبی سمپاتیک است.

افزایش تعداد گلبول های سفید ، در آزمایش خون معمولا سلول های سفید خون به ویژه نوتروفیل ها در التهاب های عفونی افزایش می یابد.

التهاب مزمن

التهاب مزمن یک عامل خاموش اما بسیار تاثیر گذار و یکی از مشکلات مهم در حوزه سلامت است.زمانی که واکنش التهابی به صورت طولانی مدت و بدون علامت مشخص ادامه پیدا کند به التهاب مزمن تبدیل می شود که برای بدن خطرناک است.

علل التهاب مزمن

دلایل مختلفی ممکن است سبب بروز التهاب مزمن شوند که علاوه بر سبک زندگی ناسالم و اختلالات خود ایمنی می توان به عفونت های درمان نشده که سیستم ایمنی را به مداوم فعال نگه می دارند و باعث افزایش التهاب در بدن می شوند اشاره کرد.

علایم التهاب مزمن

یکی از چالش های اصلی التهاب مزمن ، علایم پنهان و تدریجی آن است. شایعترین علایم شامل خستگی مداوم درد مفاصل ، سردردهای مکرر و ضعف سیستم ایمنی هستند. در اغلب موارد این علایم نادیده گرفته می شوندتا زمانی که بیماری به صورت جدی بروز نماید.

ارتباط التهاب مزمن با بیماری ها

مطالعات نشان می دهد که التهاب مزمن با بیماری هایی مانند دیابت نوع 2 ، بیماری های قلبی – عروقی ، سرطان ، آرتریت روماتویید ، بیمار ی های خود ایمنی ، آلزایمر و افسردگی ارتباط مستقیم دارد به همین دلیل کنترل التهاب مزمن یکی از راههای موثر پیشگیری از بیماری های مزمن محسوب می شود.

راه های کاهش التهاب مزمن

برای کاهش التهاب مزمن ، اصلاح سبک زندگی بسیار اهمیت دارد. رژیم غذایی ضد التهاب شامل مصرف میوه ها و سبزیجات تازه ، مواد حاوی امگا 3 مانند ماهی چرب ، روغن زیتون ، مغز ها و ادویه هایی مانند زرد چوبه و زنجبیل توصیه می شود. علاوه بر تغذیه ، فعالیت بدنی منظم ، مدیریت استرس ، خواب کافی و ترک سیگار به طور چشمگیری به کاهش التهاب کمک می کنند.

دلیل بالا بودن التهاب در بدن

بالا بودن التهاب در بدن معمولاً به معنی فعال بودن مداوم یا بیش‌ازحد سیستم ایمنی است. این وضعیت می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد از جمله موارد زیر می توانند از شایع ترین دلایل ایجاد عفونت باشند.

عفونت‌ها (شایع‌ترین علت) شامل عفونت های باکتریایی ، ویروسی ، قارچی و انگلی  هستند.

بیماری های خود ایمنی، در بیماری های خود ایمنی  مانند لوپوس ، روماتیسم مفصلی یا سندروم روده تحریک پذیر، سیتم ایمنی به بافت های خودی حمله می کند و التهاب ایجاد می نماید.

بیماریهای  متابولیک  مثل دیابت یا چربی خون بالا که می توانند التهاب مزمن در بدن ایجاد نمایند.

حساسیت یا آلرژی ، آسم و کهیر می توانند باعث بروز التهاب شوند.

سرطان ها دربرخی موارد خاص می تواند سبب بروز التهاب شوند.

جراحی ها   یا آسیب های بافتی هم  در بدن التهاب ایجادمی کنند تا روند بهبودی در بدن سریع تر انجام شود.

التهاب در آزمایش خون نشانه چیست؟

بالا بودن التهاب درآزمایش خون می تواند در نتیجه عفونت های ویروسی یا باکتریایی ، بیماری های خود ایمنی ، دیابت ، سرطان ، سبک زندگی ناسالم مثل مصرف سیگار یا الکل ، استرس و آلرژی باشد. در این مواقع برخی فاکتورهای خونی بالاتر از حد نرمال دیده می شوند که به برخی از آن ها به اختصار اشاره شده است.

CRP (سی-ری‌اکتیو پروتئین)

ESR (سرعت رسوب گلبول‌های قرمز)

WBC ( تعداد گلبول های سفید )

Ferritin  گاهی در التهاب بالا می رود.

IL-6   و سایر سایتوکاین ها گاهی در التهاب افزایش می یابد.

درمان التهاب

درمان التهاب بستگی مستقیم به علت آن دارد (عفونت، بیماری خودایمنی، آسیب، استرس، تغذیه نامناسب و…)، اما به‌طور کلی درمان به دو بخش پزشکی (در صورت نیاز) و درمان‌های خانگی و سبک زندگی (خیلی مؤثر در اغلب موارد) تقسیم می شود.

 درمان پزشکی التهاب

در مواقعی که التهاب همراه با تب بالا ،تورم شدید، قرمزی گسترده یا درد غیر قابل تحمل ، التهاب مفصل همراه با قفل شدن و علایم عفونت ، چرک  ویا التهاب بیش از چند هفته باشد بیمار باید به پزشک مراجعه کند و پزشک با توجه به علت التهاب درمان های مورد نیاز را تجویز می کند.

درمان التهاب ناشی از عفونت

بر اساس عامل ایجاد کننده عفونت که ممکن است باکتریایی ، ویروسی و یا قارچی باشد درمان التهاب متفاوت است.

عفونت های باکتریایی ، در این حالت پزشک معمولا آنتی بیوتیک تجویز می کند تا باکتری ها از بین بروند.

عفونت های ویروسی ، در این نوع التهاب با معمولا پزشک درمان حمایتی مثل استراحت، مصرف مایعات و دارو های تب بر تجویز می کند.

درمان بیماری های خود ایمنی با دارو هایی مثل ناپروکسن و بروفن (کمک به کنترل درد و التهاب ) و کورتیکواسترویید (اثر سریع ضد التهاب)
مصرف خودسرانه داروهای ضدالتهاب، مخصوصاً کورتون‌ها، خطرناک است و می‌تواند به معده، کلیه و قلب آسیب بزند. همچنین مصرف طولانی مدت این دارو ها حتما باید تحت نظر پزشک باشد.

  درمان‌های خانگی التهاب

معمولا درمان های خانگی طبیعی و بسیار مؤثر هستند و می توانند التهاب خفیف را بهبود بخشند و یا در کنار درمان پزشکی به بهبود بیمار کمک کنند البته درمان های خانگی جایگزین درمان های دارویی بیماری های جدی التهاب نیستند اما برای کاهش علایم بسیار مفید اند.ایمن ترین و موثر ترین درمان های خانگی التهاب می توانند موارد زیر باشند .

کمپرس سرد(التهاب حاد) و کمپرس گرم (التهاب مزمن)

تغذیه ضد التهاب ، مواد غذایی مفید، مصرف امگا 3 (گردو و ماهی) ، سبزیجات برگ سبز(اسفناج و کلم) ، میوه ها (انار و توت ها ) ، ادویه ها(زردچوبه ،زنجبیل) و چای سبز همچنین از مصرف غذا های سرخ کرده، فست فود و قند زیاد پرهیز شود.

نوشیدنی های مفید مانند آب گرم با عسل و لیمو ، دمنوش بابونه

درمان های موضعی ، ژل آلوورا (کاهش التهابی پوستی)،روغن های گیاهی(روغن بابونه،روغن زیتون)

سبک زندگی، خواب کافی، فعالیت بدنی منظم ، مدیریت استرس و نوشیدن آب کافی مکمل های طبیعی(حتما با مشورت پزشک) مثل امگا 3 و ویتامین دی و منیزیم

جمع‌بندی علمی

بالا بودن التهاب نتیجه فعال شدن طولانی‌مدت سیستم ایمنی است و می‌تواند ناشی از عفونت، بیماری خودایمنی، سبک زندگی ناسالم، دیابت یا بدخیمی‌ها باشد. التهاب علامت بیماری است نه خود بیماری .و نکته مهم  در مورد التهاب این است که به هیچ عنوان خود درمانی با دارو صورت نکیرد و تحت نظر پزشک متخصص باشد.