آزمایشگاه تشخیص طبی

در آزمایشگاه تشخیص طبی بر روی نمونه هایی مانند خون، ادرار، مدفوع، خلط، زخم های عمیق و سطحی آزمایشات لازم را انجام می دهند و از بخش هایی مانند هماتولوژی، سرولوژی، هورمون شناسی، بیوشیمی، میکروب شناسی، الایزا و اسپرمو گرام تشکیل شده است که بنابر نیاز مراجعه کننده و طبق دستور پزشک، متخصصین نمونه های لازم را از بیمار دریافت کرده و آزمایشات لازم را انجام می دهد. برای این که یک آزمایشگاه تشخیص طبی بخش تشخیص طبی داشته باشد نیاز است که از وزارت بهداشت و درمان مجوز کسب نماید و به طور کلی کارشناس علوم آزمایشگاهی می تواند مسؤول بخش‌های مختلف یک آزمایشگاه باشد و پس از نمونه گیری از مراجعین، آزمایشات لازم بر روی نمونه ها را انجام دهد. ولی در آزمایشگاه پاتولوژی آزمایشات بر روی مایعات و بافت های بدن از لحاظ میکروسکوپی انجام می شود و نتایج به دست آمده از نظر اختلالات ژنتیکی و تغییرات ژنتیکی مورد بررسی قرار می گیرد و سپس نتایج به دست آمده مورد بررسی قرار می گیرند و به متخصصینی که در این زمینه فعالیت دارند پاتولوژیست می گویند و شخص پاتولوژیست ابتدا باید مدرک پزشکی عمومی خود را دریافت نماید و سپس در دوره تخصص با عنوان پاتولوژی مدرک علمی کسب نماید. تشخیص طبی مشتمل بر بخش های هماتولوژی، سرولوژی، هورمون، بیوشیمی، میکروبیولوژی، الایزا و برخی بخشهای دیگر مانند پذیرش و نمونه گیری می باشد.

آزمایش شمارش کامل خون (CBC)

آزمایش شمارش کامل خون (CBC) یا شمارش سلولهای خونی یک آزمایش خون است
که برای ارزیابی سلامت کلی افراد و تشخیص طیف گسترده ای از اختلالات
از جمله انواع کم خونی ها، عفونت احتمالی و حتی سرطانها (لوسمی) مفید واقع می شود.
در آزمایش شمارش کامل خون چندین مورد و ویژگی خون اندازه گیری می شود:
گلبول های قرمز: سلولهای حامل اکسیژن در خون.
گلبولهای سفید ، سلولهای دفاعی خون که با عفونت مبارزه می کنند.
هموگلوبین: پروتئین حامل اکسیژن در گلبولهای قرمز.
هماتوکریت: نسبت گلبولهای قرمز به جزء مایعات یا پلاسما در خون.
پلاکت ها: اجزایی از خون که در تشکیل لخته نقش دارند.
افزایش یا کاهش غیرطبیعی مقادیر و شمار هر کدام از پروتئینها و سلولهای بالا می تواند در بیماریهای
مختلفی رخ دهد و پزشکان معالج در برخورد با چنین مواردی،
معمولاً درخواست آزمایشات تکمیلی و اقدام به درمان می نمایند.

بررسی موارد آزمایش CBC

در موارد زیر آزمایش شمارش کامل خون (CBC) درخواست می گردد:
برای بررسی سلامت کلی فرد. پزشکان تست شمارش کامل خون
را به عنوان بخشی از معاینه پزشکی کلی برای بررسی سلامت عمومی افراد و غربالگری انواع اختلالات شامل کم خونی یا لوسمی درخواست می نمایند.
تشخیص وضعیت بالینی. در صورتی که افراد دچار ضعف، خستگی، تب، التهاب،
کبودی یا خونریزی باشند، پزشک ممکن است شمارش کامل خون را درخواست نماید.
برای نظارت بر وضعیت بالینی. در افرادی که به اختلالات خونی مبتلا هستند
شمارش کامل سلول های خونی اهمیت تعیین کننده ای دارد. بنابراین، در این افراد انجام مرتب و دوره ای آزمایش شمارش کامل خون توصیه می گردد.
بررسی روند درمان. در صورت مصرف داروهایی که ممکن است بر تعداد سلولهای خون تأثیر بگذارد
و یا انجام عمل های جراحی خاص، ممکن است از شمارش خون کامل برای نظارت بر سلامت افراد و بررسی روند درمان استفاده شود.
در نتایج حاصل از آزمایش شمارش کل خون بالا و پایین بودن موارد زیر می تواند حاکی از بروز نوعی اختلال در سلامت افراد باشد.

 مقادیر گلبولهای قرمز، هموگلوبین و هماتوکریت.

اگر مقادبر مربوط به موارد بالا پایین تر از حد نرمال باشد، در کل نوعی کم خونی رخ داده است.
از دیگر علائم کلی کم خونی، خستگی و ضعف می باشد. البته کم خونی به دلایل مختلفی،
از جمله کمبود ویتامین های خاص یا آهن، خونریزی و یا بیماری زمینه ای، می تواند رخ دهد.
در مقابل اگر شمار گلبولهای قرمز خون بالاتر از حد طبیعی باشد و یا سطح هموگلوبین یا هماتوکریت بالا باشد،
می تواند به بیماریهای زمینه ای مانند پلی سیتمی ورا (Polycythemia) یا بیماریهای قلبی اشاره داشته باشد.

شمار گلبولهای سفید.

مقادیر پایین گلبولهای سفید خون (لکوپنی) ممکن است در اثر شرایط بالینی خاص مانند اختلالات خود ایمنی
که سلولهای سفید خون را از بین می برد، مشکلات مغز استخوان و یا سرطان رخ دهد.
برخی از داروهای خاص نیز می تواند باعث کاهش تعداد گلبولهای سفید خون شود.
در مقابل، مقادیر بالای گلبولهای سفید خون می تواند حاکی از نوعی عفونت و یا التهاب در بدن باشد.
اختلالات سیستم ایمنی و یا بیماریهای مرتبط با مغز استخوان نیز می توانند مسبب افزایش شمار گلبولهای سفید خون باشند.
شمار گلبولهای سفید خون بالا همچنین می تواند واکنشی در مقابل مصرف برخی داروها باشد.

تعداد پلاکت ها

تعداد پلاکت پایین تر از حد طبیعی (ترومبوسیتوپنی) یا بالاتر از حد معمول (ترومبوسیتوز) اغلب نشانه ای از بیماری های زمینه ای هستند.
ولی، ممکن است این یک عارضه جانبی از مصرف دارو نیز باشد. اگر تعداد پلاکت در خون خارج از حد طبیعی باشد،
برای تشخیص علت به احتمال زیاد به آزمایش های اضافی نیاز است.

آزمایش CBC چیست؟

آزمایش CBC از جمله فاکتورهای مهمی است که در زمانی که در آزمایشگاه تشخیص طبی انجام میشود که آزمایش خون می دهیم این گزینه هم مورد بررسی قرار می گیرد و تغییرات CBC نشان دهنده ی بیماری های مختلفی در بدن می باشد و به تشخیص بیماری هایی مانند کم خونی، عفونت و یا التهاب، خون ریزی داخلی، بیمارهای مرتبط با انعقاد خون، سرطان ها و هم چنین به بررسی وضع سلامت عمومی بدن و یا اثرات مخرب درمان هایی که گلبول های خون را تحت تاثیر قرار می دهند مانند شیمی درمانی کمک کند. در آزمایش CBC، اجزاء تشکیل دهنده خون مانند گلبول های سفید، قرمز، پلاکت ها و فاکتورهای تشکیل دهنده آن ها بررسی می شوند .

آزمایش CBC

در حقیقت آزمایشگاه تشخیصی در آزمایش CBC  مواردی چون RBC  ، HCT ، HB، MCV،MCHC ، MCH ، RDW ،MPV ،PDW ، Platelets  را هم مورد بررسی قرار داده و هر کدام از این موارد نشان دهنده ی مقدار و گستردگی اجزاء تشکیل دهنده خون می باشد. و در ادامه به شرح هر کدام از این موارد می پردازیم.

RBC

نشان دهنده ی گلبول های قرمز خون می باشد و در صورتی که کاهش پیدا کنند نشان دهنده ی بیماری هایی مانند  کم خونی، کمبود ویتامین ب۱۲، ب۶ و فولیک اسید، کمبود آهن، کمبود یا ازدیاد مس، مشکلات مغر استخوان، التهاب، مشکلات کلیوی و یا مصرف طولانی مدت آسپرین می باشد. و در صورتی که مقدار آن افزایش پیدا کند، در اثر کم آبی بدن، مشکلات ریوی، استعمال دخانیات، وجود تومور در کلیه ها و یا سایر اندام ها که سبب افزایش تولید اریتروپویتین می شود.

HB

هموگلوبین پروتئینی است که وظیفه حمل اکسیژن از ریه به سایر اندام های بدن را داشته و کمبود آن نشانه ای از کم خونی و ازدیاد آن نشانه غلظت خون می باشد .

HCT

هماتوکریت نشان دهنده درصد گلبول های قرمز نسبت به حجم خون می باشد و می بایست با سایر فاکتورهای خون مانند RBC و Hb مورد بررسی قرار گیرد.

MCV

ام سی وی نشان دهنده اندازه متوسط گلبول های قرمز خون می باشد.

MCH

ام سی اچ به معنی میزان متوسط حمل اکسیژن توسط هموگلوبین به درون گلبول قرمز خون می باشد و یا به زبان ساده تر میزان اکسیژن موجود در خون را بررسی می کند.

MCHC

بیانگر درصد هموگلوبین موجود در داخل گلبول قرمز است.

RDW

بیانگر گستره توزیع گلبول های قرمز است. Platelets  : پلاکت ها نقش مهی در انعقاد خون ایفا می کنند به عنوان مثال زمانی که دست شما زخم و دچار خونریزی می شوید این پلاکت ها هستند که موجب انعقاد خون و جلوگیری از خونریزی می شوند، میزان کم آن ها موجب کند شدن سرعت انعقاد خون و طولانی شدن زمان خونریزی می شود و میزان بالای آن ها ممکن است سبب انعقاد خون به طور ناخواسته در اندام هایی شود که نباید این اتفاق رخ دهد به عنوان مثال کسانی که دارای میزان بالایی پلاکت می باشند ممکن است دچار لخته خون در عروق و سکته قلبی یا مغزی شوند و کاهش میزان پلاکت ها در خون نشان دهنده ی بیماری هایی نظیر عفونت های ویروسی مانند مونونوکلئوز، سرخک، هپاتیت، مصرف برخی از داروها از قبیل استامینوفن، کویندین و غیره، اختلالات سیستم ایمنی، سرطان خون و یا غدد لنفاوی، شیمی درمانی و پرتو درمانی می باشد و چنان چه در آزمایشات این مقدار زیاد تر از حد ممکن نشان داده شود، نشان دهنده ی  وجود برخی از سرطان ها مانند:

ریه، دستگاه گوارش، سرطان پستان، تخمدان، بیماری آرتریت روماتوئید، التهاب روده ها و لوپوس، کم خونی فقر آهن، کم خونی همولیتیک و غیره می باشد.      که این موارد در آزمایشگاه تشخیصی بررسی میشود.

MPV

نشان دهنده اندازه پلاکت ها می باشد.

PDW

بیانگر گستره توزیع پلاکت ها می باشد. البته لازم به ذکر است که برخی از این فاکتور ها در زمان انجام آزمایش ممکن است در نج مشخص شده نباشد و این دلیل بر بیماری نیست و باید در صورت مشکوک بودن آزمایش ابتدا شرایطی که فرد در زمان آزمایش را داشته مورد بررسی قرار دهیم و در صورت نیاز آزمایش مجددا تکرار شود. آزمایشگاه عماد در جهت سلامت شما عزیزان، کلیه آزمایش های مربوطه را انجام  داده و خدمات ویژه ای مانند حضور در منزل و جوابدهی آنلاین، را به شما ارائه می نماید.