سیروز کبدی

سیروز کبدی

سیروز کبدی مرحله دیررس زخم  یا فیبروز کبد است که در بسیاری از انواع بیماری ها و شرایط کبدی مانند هپاتیت و اعتیاد به الکل مزمن ایجاد می شود.
متعاقب آسیب های کبدی، که بر اثر بیماری، مصرف بیش از حد الکل یا دلیل دیگری رخ می دهد،
کبد روند ترمیم را پیشرو گرفته و در این فرایند، بافت اسکار (زخم) شکل می گیرد. با پیشرفت سیروز،
بافت اسکار بیشتر و بیشتر می شود و تا جایی پیش می رود که در عملکرد کبد اختلال ایجاد می شود.
در موارد سیروز کبدی پیشرفته عملکرد کبد به شدت مختل شده و می تواند کشنده باشد.
آسیب های کبدی که به واسطه سیروز ایجاد می شود، به طور کلی برگشت پذیر نبوده
ولی اگر این بیماری زود تشخیص داده شود و به درستی درمان گردد، آسیب های کبدی محدود می گردد.

علائم

سیروز کبدی تا زمانی که آسیب کبد گسترده نباشد و در عملکرد آن اختلالی ایجاد ننماید، هیچ علامت یا علائمی که توسط بیمار احساس شود، را بروز نمی کند.
ولی با بروز اختلالات کبدی ناشی از پیشرفت این بیماری ممکن است مواردی را مشهود نماید خستگی، سهولت خونریزی و کبودی، کاهش اشتها و حالت تهوع،
همچنین سیروز کبدی ممکن است کاهش وزن به مقدار قابل توجه و خارش پوست را نیز شامل شود از موارد دیگر سیروز کبدی میتوان به موارد ذیل اشاره کرد.

  • تورم در پاها ، پا یا مچ پا
  • تغییر رنگ زرد در پوست و چشم (زردی)
  • تجمع مایع در شکم (آسیت)
  • رگ های خونی عنکبوتی روی پوست
  • قرمزی در کف دستها
  • ، بروز اختلالات قائدگی در زنان
  • کاهش میل جنسی، بزرگ شدن پستان، و آتروفی بیضه در مردان
  • گیجی ، خواب آلودگی

 عوامل خطر

  • مصرف الکل
  • اضافه وزن
  • ابتلا به هپاتیت های ویروسی

 تشخیص
آزمایشگاه آزمایش خون را برای بررسی علائم نقص کبد، مانند سطح بالای بیلی روبین، و همچنین برای آنزیم های خاصی که ممکن است نشان دهنده سیروز کبدی باشد می تواند وضعیت فعالیت کبد و وجود احتمالی هر نوع اختلالی را نشان دهد. برای ارزیابی عملکرد کلیه، سطح کراتینین خون نیز بررسی می شود.
آزمایشات تشخیص سرلوژیک عفونت های هپاتیت ویروسی نیز می تواند اطلاعات مکملی را فراهم آورد که پزشک با بررسی آنها می تواند در  رابطه با اقدامات درمانی تصمیم گیری نماید.

هپاتیت A

هپاتیت A

هپاتیت A، یک عفونت کبدی بسیار مسری است که عامل آن ویروس هپاتیت A می باشد.
این ویروس یکی از چندین نوع ویروس هپاتیت است که باعث التهاب کبدی شده و در عملکرد کبد اختلال ایجاد می نماید.
بیماری هپاتیت A معمولاً از طریق غذای آلوده یا آب یا از طریق تماس نزدیک با اشخاص یا اشیاء آلوده منتقل می شود
ولی از طریق سرفه و عطسه منتقل نمی گردد. موارد خفیف نیازی به درمان ندارد.
بیشتر افرادی که به این ویروس آلوده می شوند، کاملاً بدون آسیب دائمی کبد بهبود می یابند.
تمرین بهداشت مناسب، از جمله شستشوی مکرر دستها،
یکی از بهترین راه های محافظت در برابر هپاتیت A است.
واکسن برای افرادی که بیشتر در معرض خطر هستند، وجود دارد.
معمولاً چند هفته پس از وارد شدن ویروس به بدن علائم و نشانه های هپاتیت A به تدریج ظاهر می شود که شامل موارد زیر باشد:

  • خستگی
  • حالت تهوع و استفراغ ناگهانی
  • درد یا ناراحتی در شکم، به خصوص در کبد
  • از دست دادن اشتها
  • تب درجه پایین
  • ادرار تیره
  • درد مفاصل
  • زرد شدن پوست و سفیدی چشم (زردی)
  • خارش شدید

این علائم ممکن است نسبتاً خفیف بوده و طی چند هفته از بین برود ولی، گاهی اوقات، عفونت هپاتیت A منجر به یک بیماری شدید می شود که چندین ماه ادامه دارد.
در صورتی که به علت ضرورت شغلی و یا به هر دلیلی با افراد مبتلا به این بیماری ارتباط دارید لازم است که برای واکسیناسیون اقدام نمایید. همچنین، در صورت ابتلا

  • از فعالیت های جنسی خودداری نمایید. تا از انتقال این بیماری به دیگران جلوگیری شود.
  • بعد از استفاده از توالت و یا تعویض پوشک، دستان خود را کاملاً بشویید. حداقل به مدت حداقل ۲۰ ثانیه به شدت آبکشی کنید و خوب بشویید. برای خشک کردن دستان از حوله یکبار مصرف استفاده نمایید.
  • در صورت ابتلا، از تهیه غذا برای دیگران پرهیز نمایید.

 عوامل خطر.

  • عدم رعایت بهداشت شخصی، بویژه در اماکن عمومی
  • آشامیدن آب از منابع عمومی غیر بهداشتی
  • مصرف غذا در اماکن غیر بهداشتی
  • رفتارهای پرخطر

تشخیص
هپاتیت A با انجام آزمایش و بررسی خون از طریق سرولوژیک انجام می شود.

هپاتيت ب

هپاتيت ب

هپاتيت ب یک عفونت ویروسی است که به کبد حمله می کند و می تواند باعث بیماری حاد و مزمن شود.
این ویروس معمولاً در هنگام تولد و زایمان و همچنین از طریق تماس با خون یا مایعات بدن از مادر به کودک دیگر منتقل می شود.
سازمان جهانی WHO تخمین می زند که در سال ۲۰۱۵ ، ۲۵۷ میلیون نفر با آنتی ژن سطح هپاتیت B مثبت زندگی می کردند
که توسط این سازمان به عنوان مبتلا به عفونت مزمن هپاتیت B تعریف شده اند. همچنین، در سال ۲۰۱۵،
هپاتيت ب منجر به مرگ ۸۸۷۰۰۰ نفر، عمدتاً ناشی از سیروز کبدی و سرطان سلولهای کبدی (یعنی سرطان اولیه کبد) شده است.
از سال ۲۰۱۶ ، ۲۷ میلیون نفر (۵/۱۰٪ از کل افرادی که تخمین زده می شود با هپاتیت B زندگی می کنند)
از عفونت خود آگاه بوده، ولی ۴.۵ میلیون نفر (۷/۱۶٪) از افراد تشخیص داده شده تحت درمان بوده اند.
با واکسن هایی که ایمن، در دسترس و مؤثر هستند، می توان از هپاتیت B جلوگیری کرد.
هپاتیت B یک عفونت بالقوه خطرناک و یک مشکل بزرگ بهداشت جهانی است.
شیوع هپاتیت B در مناطق اقیانوس آرام غربی و آفریقا بالاترین است.
این بیماری می تواند باعث عفونت مزمن شود و افراد را در معرض خطر مرگ ناشی از سیروز و سرطان کبد قرار دهد.
واکسن ایمن و مؤثر که از ۹۸ تا ۱۰۰٪ محافظت در برابر هپاتیت B برخوردار است،
در دسترس بوده و با جلوگیری از ابتلا به هپاتیت B از بروز عوارضی از جمله ایجاد بیماری مزمن و سرطان کبد جلوگیری می کند.

انتقال

در نواحی بسیار اندمیک که شیوع این بیماری بالاست،
هپاتیت B غالباً از طریق مادر به کودک (هنگام تولد پری ناتال) یا از طریق انتقال افقی (قرار گرفتن کودکان غبر آلوده کمتر از ۵ سال در معرض خون کودکان آلوده) منتقل می شود.
بروز عفونت مزمن در نوزادانی که بیماری را از مادران دریافت می کنند و یا قبل از سن ۵ سالگی آلوده می شوند بسیار متداول است.
هپاتیت B همچنین توسط سوزن آلوده، خال کوبی،
سوراخ کردن اندام ها (مانند گوش) و قرار گرفتن در معرض خون و مایعات بدن آلوده مانند بزاق، ترشحات واژن و مایع منی گسترش می یابد.
عفونت در بزرگسالی در کمتر از ۵٪ موارد منجر به هپاتیت مزمن می شود،
در حالی که عفونت در دوران کودکی و اوایل کودکی در حدود ۹۵٪ موارد منجر به هپاتیت مزمن می شود.
علاوه بر این، عفونت می تواند در طی مراحل پزشکی، جراحی و اقدامات دندانپزشکی،
از طریق خال کوبی یا از طریق استفاده از تیغ و اشیاء مشابه آلوده در مراکز آرایشی و بهداشتی و غیره ایجاد شود.
ویروس هپاتيت ب حداقل ۷ روز در خارج از بدن زنده می ماند. در این مدت، ویروس می تواند
در صورت وارد شدن به بدن شخصی که از طریق واکسن محافظت نمی شود، عفونت ایجاد کند.
دوره تکثیر ویروس هپاتيت ب به طور متوسط ​​۷۵ روز است، اما می تواند ۳۰ تا ۱۸۰ روز متغیر باشد.
بنابراین، این ویروس ممکن است در طی ۳۰ تا ۶۰ روز پس از آغاز عفونت تشخیص داده شود
و یا آنکه همچنان عفونت ادامه یابد تا اینکه با بروز علائم هپاتیت مزمن B تشخیص داده شود.

عفونت حاد در مقابل هپاتیت مزمن B

عفونت هپاتيت ب ممکن است کوتاه مدت (حاد) یا طولانی مدت (مزمن) باشد.
عفونت حاد هپاتیت B کمتر از شش ماه طول می کشد.
سیستم ایمنی بدن به احتمال زیاد می تواند هپاتیت حاد B را از بدن پاک کند،
و معمولا طی چند ماه بهبودی کامل رخ می دهد.
بیشتر افرادی بزرگسالی که به هپاتیت B مبتلا می شوند دارای عفونت حاد هستند اما می تواند منجر به عفونت مزمن شود.
عفونت مزمن هپاتیت B شش ماه یا بیشتر طول می کشد.
طولانی شدن عفونت به دلیل آنست که سیستم ایمنی بدن برخی افراد نمی تواند با عفونت مقابله کند.
بنابراین، عفونت مزمن هپاتیت ب ممکن است تا پایان حیات فرد همراه او باشد که در این صورت معمولاً منجر به بیماری های جدی مانند سیروز و سرطان کبد می شود.

عوامل خطر

هپاتیت B از طریق تماس با خون، مایع منی یا مایعات بدن فرد آلوده گسترش می یابد. این انتقال معمولا از طرق زیر رخ
می دهد:

  • رفتار های پر خطر
  • روابط جنسی
  • سوزن های آلوده و استفاده شده توسط افراد آلوده
  • زندگی با افراد مبتلا به عفونت مزمن HBV
  • تولد نوزاد از یک مادر آلوده
  • مشاغلی که در معرض خون و نمونه های آلوده قرار دارند
  • سفر به مناطقی که شیوع بیماری بالاست

 

عوارض

ابتلا به عفونت مزمن HBV می تواند منجر به عوارض جدی مانند:

  • سیروز کبد.
  • سرطان کبد.
  • نارسایی کبد. نارسایی حاد کبد شرایطی است که در آن عملکردهای حیاتی کبد خاموش می شود. در صورت بروز این عمل ، پیوند کبد برای حفظ زندگی لازم است.
  • افراد مبتلا به هپاتیت مزمن B ممکن است به بیماری های کلیوی یا التهاب رگ های خونی مبتلا شوند.

جلوگیری

واکسن هپاتیت B معمولاً به مدت سه یا چهار تزریق در طی شش ماه انجام می شود و این واکسن برای موارد زیر توصیه می شود:

تشخیص

آزمایش خون می تواند علائم ویروس هپاتیت ب را در بدن تشخیص دهد و حاد یا مزمن بودن بیماری را نیز نشان می دهد.
یک آزمایش خون ساده همچنین می تواند مصون بودن افراد را نیز نشان دهد.
به دلایل بالینی، تمایز هپاتیت B از هپاتیت ناشی از سایر عوامل ویروسی امکان پذیر نیست، از این رو،
تأیید آزمایشگاهی تشخیص ضروری است.
تعدادی آزمایش خون برای تشخیص و نظارت بر روند درمان مبتلایان به هپاتیت B وجود دارد که نتایج این تست ها می تواند برای تشخیص عفونت های حاد و مزمن نیز استفاده شوند.
تشخیص آزمایشگاهی عفونت هپاتیت B بر تشخیص آنتی ژن سطح هپاتیت B HBsAg متمرکز است.
سازمان های جهانی مرتبط با بهداشت از جمله WHO توصیه می کنند
که برای اطمینان از سلامت محصولات خونی و جلوگیری از انتقال تصادفی بیماری هپاتیت B،
به افرادی که محصولات خون دریافت می کنند، آزمایشات هپاتیت B در زمان اهداء خون انجام شود.
عفونت حاد HBV با سطوح بالای سرمی آنتی بادی HBsAg و ایمونوگلوبولین M (IgM) به آنتی ژن هسته ای، HBcAg مشخص می شود.
در مرحله اولیه عفونت، بیماران نیز از نظر آنتی ژن هپاتیت B و HB (HBeAg) مثبت هستند.
HBeAg معمولاً نشانگر سطوح بالای تکثیر ویروس است. وجود HBeAg نشان می دهد که خون و مایعات بدن فرد آلوده بسیار عفونی است.
عفونت مزمن با تداوم HBsAg به مدت حداقل ۶ ماه مشخص می شود (با یا بدون HBeAg همزمان).
ماندگاری HBsAg مهمترین عامل خطر ابتلا به بیماری مزمن کبد و سرطان کبد (کارسینوم کبدی) در زندگی است.

هپاتيت ب به زبان ساده

هپاتیت ب (B) یک عفونت جدی کبدی است که در اثر ابتلا به عفونت ویروسی هپاتیت B (HBV) ایجاد می شود.
برای بعضی افراد، عفونت هپاتیت B مزمن می شود، یعنی برای مدت بیش از شش ماه ادامه دارد.
ابتلا به هپاتیت مزمن B خطر ابتلا به نارسایی کبد، سرطان کبد یا سیروز کبدی را افزایش می دهد.
بیشتر بزرگسالان مبتلا به هپاتیت B می توانند به طور کامل بهبود یابند، حتی اگر علائم و نشانه های آنها شدید باشد.
در مقابل، نوزادان و کودکان در صورت ابتلا به این عفونت وبروسی، به یک عفونت مزمن (طولانی مدت) هپاتیت B مبتلا می شوند.
واکسن می تواند از ابتلا به هپاتیت B جلوگیری کند. در صورت آلوده بودن،
اقدامات احتیاطی خاص می تواند به جلوگیری از شیوع ویروس به دیگران کمک کند.
 

علائم

علائم و نشانه های هپاتیت B از خفیف تا شدید متغیر است.
آنها معمولاً حدود یک تا چهار ماه پس از آلوده شدن ظاهر می شوند.
علائم و نشانه های هپاتیت B ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • درد شکم
  • ادرار کدر
  • تب
  • درد مفاصل
  • کاهش اشتها
  • تهوع و استفراغ
  • ضعف و خستگی
  • زرد شدن پوست و سفیدی چشم (زردی)

علل

عفونت هپاتیت B ناشی از ویروس هپاتیت B (HBV) است.
این ویروس معمولاً توسط اشخاص دیگر و از طریق خون، مایع منی یا مایعات بدن به دیگران منتقل می شود و با عطسه یا سرفه گسترش نمی یابد.
روشهای انتقال عاملHBV عبارتند از:

  • تماس جنسی. خون، بزاق، مایع منی و ترشحات واژن افراد آلوده به ویروس HBV می تواند سبب انتقال ویروس به دیگران شود.
  • اشتراک سوزن. HBV به راحتی از طریق سوزن ها و سرنگ های آلوده به خون آلوده پخش می شود.
  • وارد شدن تصادفی سوزن آلوده. هپاتیت B دغدغه کارکنان مراقبت های بهداشتی و هر کس دیگری است که با خون انسان در تماس باشد.
  • مادر به فرزند. زنان باردار آلوده به HBV می توانند ویروس را در هنگام زایمان به نوزادان منتقل کنند. با این حال، نوزاد می تواند برای جلوگیری از آلوده شدن در تقریباً همه موارد، واکسینه شود.

.

هپاتیت c

هپاتیت C یا (HCV)

هپاتیت C یک عفونت خطرناک ویروسی است که باعث التهاب کبد شده و در مواردی منجر به آسیب جدی کبد می گردد. ویروس هپاتیت(HCV) C  از طریق خون آلوده منتقل می گردد. این عفونت زمانی پخش می شود که خون آلوده به ویروس وارد جریان خون یک فرد سالم گردد. انواع مختلفی از ویروسهای HCV در سطح جهانی شناسایی شده اند که معروف به ژنوتیپ های این بیماری هستند. تا به حال هفت ژنوتیپ HCV مجزا و بیش از ۶۷ زیرگروه شناسایی شده است. اگرچه هپاتیت مزمن C بدون در نظر گرفتن ژنوتیپ ویروسی عامل عفونت، روند مشابهی را در بدن دنبال می کنند ، اما توصیه های درمانی بسته به ژنوتیپ ویروسی متفاوت است.
تا به حال، درمان هپاتیت C نیاز به تزریق هفتگی و داروهای خوراکی داشته و بسیاری از مبتلایان به HCV به دلیل سایر مشکلات سلامتی یا عوارض غیرقابل قبول نمی توانند از آنها استفاده کنند. ولی امروزه، HCV از نوع  مزمن معمولاً با داروهای خوراکی که هر روز و برای دو تا شش ماه مصرف می گردند قابل درمان است.
جالب توجه است که تقریبا نیمی از مبتلایان به HCV اطلاعی از ابتلا به این ویروس نداشته و به صورت اتفاقی در حین انجام آزمایشات از این مهم مطلع می گردند. این واقعیت عمدتاً به دلیل فقدان علائم این بیماری است که می تواند چندین دهه طول بکشد. به همین دلیل، مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها آزمایشات غربالگری یک بار آزمایش خون را برای همه افراد در معرض خطر عفونت توصیه می کنند.

علائم

عفونت طولانی مدت با HCV  به عنوان هپاتیت مزمن شناخته شده که معمولاً می تواند برای سالها به صورت “خاموش” بای بماند، تا زمانی که ویروس به اندازه کافی به کبد صدمه بزند تا باعث ایجاد علائم و بیماری کبد گردد.
برخی علائم این عفونت عبارتند از:

  • خونریزی آسان
  • کبودی سریع
  • خستگی
  • اشتهای ضعیف
  • تغییر رنگ زرد پوست و چشم به زردی
  • ادرار تیره رنگ
  • خارش پوست
  • آسیت یا انباشت مایعات در شکم
  • تورم در پاها
  • کاهش وزن
  • گیجی ، خواب آلودگی
  • رگ های خونی عنکبوتی روی پوست (آنژیوم عنکبوتی)

عفونت های مزمن هپاتیت C متعاقب عفونت حاد رخ می دهند. هپاتیت حاد C معمولاً تشخیص داده نمی شوند چرا که بندرت علائم ایجاد می نماید. در صورت بروز علائم و نشانه ها، شاید زردی، خستگی، حالت تهوع، تب و درد عضلات نیز مشهود گردد. علائم حاد یک تا سه ماه پس از آلودگی و شروع عفونت ظاهر می شوند و دو هفته تا سه ماه دوام می آورند. البته عفونت حاد هپاتیت C همیشه منتهی به فرم مزمن نمی گردد. برخی از افراد پس از مرحله حاد، HCV را از بدن خود پاک می کنند، که بستگی به ویژگیهای سیستم ایمنی افراد و ژنتیک آنها دارد. این فرایند به عنوان ترشح ویروسی خود به خود معروف است.

غربالگری HCV

توصیه می گردد كه كسانی كه در معرض خطر بالای قرار گرفتن در معرض HCV هستند، آزمایشات خون را برای غربالگری عفونت هپاتیت C حتماً انجام دهند. این افراد معمولاً در گروه های زیر طبقه بندی می شوند:

  • کسانی که داروهای غیرمجاز تزریق یا استنشاق کرده اند
  • کسانی که دارای تست غیر طبیعی عملکرد کبد باشند و یا مشکل کبدی با علت نامشخص دارند.
  • نوزادان متولد مادران مبتلا به هپاتیت C.
  • کارکنان مراقبت های بهداشتی و اورژانس که در معرض خون و یا سوزن های تصادفی قرار گرفته اند.
  • افرادی که تحت درمان طولانی مدت همودیالیز قرار گرفته اند.
  • افرادی که با مبتلایان به این عفونت ارتباط دارند.
  • افراد مبتلا به عفونت HIV
  • زندانیان

تشخیص

آزمایشات سرولوژیک و ایمونولوژیک برای بررسی آنتی بادی ها و آنتی ژنهای اختصاصی ویروس HCV در خون صورت می گیرد. اگر آزمایش خون اولیه نشان دهنده احتمال عفونت هپاتیت C باشد می بایست آزمایشات مکمل نیز اجام شود که شامل تشخیص مولکولی نیز می گردد که می تواند مقدار ویروس هپاتیت C را در خون نیز  اندازه گیری نماید. این آزمایشات در انتها با تعیین ژنوتیپ ویروس گزارش کاملی از وضعیت بیماری هپاتیت C در اختیار پزشک معالج قرار می دهد تا برای درمان بیمار اقدام نماید.